Reportaż
Piewca Maroka – Wróg Publiczny – January Grzędziński
Forlong Gruby - 18 kwietnia, 2026Podcast literacko-podróżniczy. Dziś Maroko, berberyjscy pasterze, francuski kolonializm. I Polak January Grzędziński który siedział w więzieniach od Taszkientu po Marrakesz. Walczył o Polskę. Kochał Berberów. A na koniec Komuniści zamknęli go w psychiatryku jak Bułhakowskiego Mistrza.
Książkowe Nowinki
Kiedy trwoga to do fantastyki – Krasicki, Mackiewicz, Piasecki
Ryszard Ochudzki - 13 kwietnia, 2026Przednówek nigdy w naszej części świata nie był lekki. Na ten czas (swojski – nie Wojski), dobrze jest poczytać tych, co umieli oddać ducha takich momentów w losach indywidualnych jak i zbiorowych. Takiej pozornej martwoty, odrętwienia i z dogasającą nadzieją, tuż jednak przed przełomem, który przyszedł, musiał przyjść jak wiosna – choć nie za ich życia.
Fantastyka jako strategia przetrwania po upadku państwa? Piszą Krasicki, Mackiewicz i Piasecki.
Książkowe Nowinki
Świat po zagładzie patriarchatu – Ian Watson, Orgazmomat
Ryszard Ochudzki - 13 kwietnia, 2026Odszedł Ian Watson – przypominamy nasz tekst o jego książce Orgazmomat. Chcesz w towarzystwie powiedzieć coś niebanalnego o autorze? Przeczytaj.
Książkowe Nowinki
Jeszcze Wendetta nie zginęła – Siembieda Gołoborze
M. Pietrzak - 7 kwietnia, 2026Najgorsze jest, że są to prawdziwe historie. Prawdziwa jest firanka w kuchennym oknie uszyta z welonu zamordowanej Panny Młodej. Dziennikarska rzetelność nie pozwala autorowi na ubarwianie. Takie jest Gołoborze, które napisał Maciej Siembieda.
Książkowe Nowinki
I ujrzeli człowieka – byleby gadali…
Ryszard Ochudzki - 30 marca, 2026Niezawodne wydawnictwo Rebis w swojej serii przypominające klasyczne dzieła SF, zrobiła swoisty „prezent” na Wielkanoc AD 2025 wydając tę książkę ponownie. Poprzednie bowiem wydanie w 1992 roku wyszło spod edycji słynnego CIA-Books Savario (wydawcy m.in. trylogii JRRT), więc sporo czasu upłynęło. Książka nagrodzona Nebulą w 1966 roku, niewątpliwie w Polsce 1992 roku mogła się wpisać w reakcję antyklerykalną, jaka wybuchła po upadku komunizmu.
Film
Hail Mary – Mariologia i Kontakt do trzech razy sztuka
Manitou - 25 marca, 2026Projekt Hail Mary – to oczywiście po polsku „Projekt Zdrowaś Maryjo”. Ale z jakiegoś powodu ktoś (i to już nawet tłumacz książki Radosław Madejski) zwątpił w siłę języka polskiego. Tak samo jak wątpili w polszczyznę tłumacze tytułów „Matrix”, „Interstellar”, „Avatar”, „Resident Evil”, „Top Gun”, „Avengers”, „Parasite”, „Terminator” i wielu innych.
Czasem dziwię się że nie zostawiono też „Gravity”, „Martian”. Byłoby tak dżezi, po zagranicznemu. Więcej Dżesik i Brajanów by obejrzało.
Obrazki z dostawy
Ćwiczenia dialektyczne
Manitou - 23 marca, 2026Dialektyka to ćwiczenie umysłu zalecane przez Hegla. A za Heglem przez Marksa. A za Marksem przez marksistów.
Film
Dwie strony Oscara. Jedna bitwa vs Wielki Marty
Ryszard Ochudzki - 21 marca, 2026Tegoroczny przegląd oscarowy zakończę raczej na dwóch filmach. Spójrzmy, na najbardziej nagrodzone dzieło „Jedna bitwa, po drugiej” Paula Thomasa Andersona i wielkiego przegranego czyli film „Wielki Marty” Josha Safdie.
Film
Pamięci poległym
Halina Kowalska – barejowska dziewczyna
Manitou - 21 marca, 2026Wprawdzie dziś umarł amerykański (indiański?) gwiazdor Chuck Norris – ale my chcemy się skupić na naszej rodzimej gwieździe, która urodziła się rok po Chucku i wniosła istotny wkład w „najważniejsza ze sztuk” tworzoną w Polsce. Halina Kowalska – ubarwiła wielce filmy Stanisława Barei. Ale nie tylko ona, o czym za chwilę.
Film
Dział Młodzieżowy
Projekt Hail Mary – Tak mógłby wyglądać Pan Kleks w Kosmosie
Wit Salamończyk - 20 marca, 2026Najnowsza ekranizacja kolejne powieści Andy’ego Weira („Marsjanin”, „Artemis”) – Projekt Hail Mary – to świetne kino dla dzieci i młodzieży. Mam nadzieję ze dzieci i młodzież podzielą moje zdanie.
Książkowe Nowinki
Twardoch A.D. 2026
Ryszard Ochudzki - 13 marca, 2026Planowane odwiedziny miasta stołecznego Poznań coraz bliżej (Twardoch ma się pojawić na Targach Książki w niedzielę 15 marca), to warto wspomnieć o lekturze jego ostatnich dzieł według starego idiomu, czyli narracji męskiego mężczyzny w średnim wieku, Ślązaka, gardzącego polskością, bezbożnego ale z czarnymi bogami/istotami w tle oraz historią i Historią, z koniecznym opisem genitaliów oraz broni i amunicji.
Film
Z rewolweru do tyranozaura – czyli kilka słów o Weird West aka Dziwnym Zachodzie
Miłosz Hernes - 8 marca, 2026Owe “geny westernu” okazały się być na tyle dominujące, że niezależnie od utworu, w którym się pojawią, przyjmuje się, że może on być dzięki nim nazywany westernem – nawet jeśli jest to utwór z elementami fantastyki i science fiction. Doprowadziło to do powstania zupełnie nowego i unikatowego gatunku ochrzczonego mianem “weird west”.
Książkowe Nowinki
Dan Simmons – Hyperion
Ryszard Ochudzki - 1 marca, 2026W hołdzie dla zmarłego mistrza Simmonsa przypominany refleksje redaktora Ochudzkiego sprzed kilku lat
***
Wiemy, że dawne przeboje czytelnicze mogą brzydko się zestarzeć. Czy po 30 latach, świat Hyperiona może przemówić do czytelnika czasów wojny i pandemii?
Książkowe Nowinki
Wojnarowski – Miraż – Czyśmy wszystko zapomnieli?
Ryszard Ochudzki - 20 stycznia, 2026Można, więc zanurzyć się w „Mirażu” by odnaleźć dawno nieodczuwane wspomnienia o świecie i o Polsce sprzed cyfrowego tsunami, gdzie obrazem i dźwiękiem przeżywało się filmowe katharsis, bez streamingowej pauzy. Gdzie film był przeżyciem, a nie przeżuciem popcornu i napoju na bazie orzeszków cola czy kolejnego serialowego sezonu po sezonie.
Pamięci poległym
Księga życia 2025
Manitou - 1 stycznia, 2026Po raz piąty spisujemy Księgę Życia.
Nie ma takiego życia, które by choć przez chwilę nie było nieśmiertelne.
Wisława Szymborska
Kiedy umiera bliski lub ważny dla nas człowiek, wspominamy o nim, nie dlatego że umarł, ale dlatego że żył. Choćby kurz przykrył jego minione dokonania. Więc każda taka śmierć jest zwycięstwem życia.
Tak i to wspomnienie tych co odeszli w roku 2025 – nazwane – Księga Życia.
Po raz kolejny wspominamy poległych
Film
Pamięci poległym
Święta na filmowo – Miś -Lulejże mi, lulej
Manitou - 28 grudnia, 2025W nastroju świątecznym chcemy uczcić pamięć zmarłego rok temu Stanisława Tyma oraz kompozytora i pianisty Jerzego Derfela (zmarł w ubiegłym miesiącu). Życząc wszystkim radości i dobra prezentujemy nagranie zaprzyjaźnionej amatorskiej (jak my) kapeli, która przeprowadziła rekonstrukcję monumentalnego zakończenia filmu Miś.
Proza
Marta Tórz – Kosmos dla naiwnych cz.3
Marta Tórz z d. Harat - 20 grudnia, 2025Nazywał się Feliks Kulpa i nienawidził Małego Księcia. Ten kurdupel z rodowodem, nawet po konfiskacie dóbr nieziemskich przeprowadzonej w pierwszych latach istnienia Galaktycznego Imperium, zachował komfortową miejscówkę z bezpruderyjną różą do towarzystwa i baobabami, których sadzonki spylał oligarchom za ciężkie pieniądze. Feliks zaś na swojej miniplanetce miał jedynie pola kapusty.
Film
Nie idź do lasu.. i do wioski lepiej też. Folk horror – poradnik
Miłosz Hernes - 14 grudnia, 2025Może się wydawać, że z całego inwentarza dawnych straszydeł przetrwały jedynie te, które zmieniły się prawie nie do poznania – zombie zerwał ze swoim rodowodem voodoo zmieniając się w brutalną alegorię epidemii, wampir z żywego trupa pijącego krew stał się postacią romantyczną, a nawet atrakcyjną.
Nie mniej jednak wciąż istnieją niektóre miejsca, które uznać można za matecznik straszaków, o których opowiadali nasi przodkowie. Obok nich żyją również ludzie, a wraz z nimi pozostałości dawnych zwyczajów, religii i lęków. Horror, w swym wszędobylstwie, nie pominął również ich, tworząc na ich podstawie zupełnie nowy podgatunek zwany folk horror.
Obrazki z dostawy
A teraz coś z zupełnie innej beczki – Marta Tórz
Marta Tórz z d. Harat - 12 grudnia, 2025Dziś w cyklu „Obrazki z dostawy” – w roli dostawcy „contentu” debiutuje Marta Tórz z domu Harat
Zapraszamy do krainy absurdu i groteski.
Pamięci poległym
Andrzej Łapicki wróży nam naszą przeszłość
Ryszard Ochudzki - 29 listopada, 2025Zbliżają się Andrzejki, więc wspomnę jednego ze znanych niegdyś Andrzejów, przynajmniej w pokoleniu co przemija. To Andrzej Łapicki.
Pan Andrzej przypomina o tym co było i wróży po andrzejkowemu lejąc nie za dużo, nie za mało literackiego wosku swych wspomnień i przemyśleń mającego odpowiedzieć na pytanie, co będzie, nas czekać na jesieni życia.
Pamięci poległym
Udo Kier – naziści, groza i von Trier
Manitou - 27 listopada, 2025To przede wszystkim jeden z niewielu aktorów (a może jedyny) który wcielił się w trzy ikoniczne postaci: Hrabiego Draculę, Barona Frankensteina i Doktora Jekylla. I to wszystko z wątkiem polskim!!!
Film
Frankenstein – paniczne szukanie piękna i narodziny AI
Wit Salamończyk - 24 listopada, 2025Połącz odrażającość Azoga, psychikę Golluma i outsiderską mentalność Wolverine – dostaniesz bohatera romantycznego prosto z Sevres pod Paryżem.
A jego komiksowy rys? No właściwie to jest wiele wspólnego miedzy komiksem a romantyczną estetyką. Obydwa operują, przesadą, uproszczeniami. Gardzą realizmem. Komiks, zwłaszcza ten superbohaterski – to dziedzic Byrona, Schillera, Mickiewicza i całej tej romantycznej ekipy.
Książkowe Nowinki
Arthur C. Clarke – Spotkanie z
Ryszard Ochudzki - 16 listopada, 2025To było moje pierwsze, przyznaję, spotkanie z tym autorem w wersji książkowej. Niedawne wydanie Sir Clarke’a w serii Rebisu temu sprzyjało. Jak się udało to rendez-vous?
Film
Na morza dnie, gdzie kraken czai się
Miłosz Hernes - 16 listopada, 2025czyli o miłości i nienawiści człowieka do morza
Mamy lato więc dobrym pomysłem byłoby wybranie się nad morze, prawda? OTÓŻ NIE! Jak dowodzą podania i legendy (a dziś również fantastyka) od mórz i oceanów należy się trzymać z daleka – jeśli nie dorwą nas tam krakeny czy inne lewiatany to z pewnością zrobią to ryboludy albo syreny. Nie podlega wątpliwości, że ludzie od zarania dziejów obawiali się oceanów, lecz równocześnie nimi fascynowali, i jak się okazuję ta ambiwalentna relacja człowieka z morzem trwa do dziś.
Obrazki z dostawy
Cukierek czy psikus – do’s and don’ts
Manitou - 1 listopada, 2025To nie jest tak że szkoła nie przygotowuje nas do olśniewających wyzwań współczesności. Kultura przez wieki zapewnia nam narzędzia behawioralne. Pamiętaj – zachowanie etykiety zabezpieczy Cię przed oskarżeniami o napastliwość i brak komfortu u Twojego rozmówcy. A na koniec mała zachęta do aktywności: Redaktor Manitou 00