
Arthur C. Clarke – Spotkanie z
Ryszard Ochudzki - 16 listopada, 2025To było moje pierwsze, przyznaję, spotkanie z tym autorem w wersji książkowej. Niedawne wydanie Sir Clarke’a w serii Rebisu temu sprzyjało. Jak się udało to rendez-vous?
* * *

Spotkanie z Ramą
Sir Arthur C. Clarke
Rendez-vous bardzo udanie, przynajmniej z mojej strony.
Mamy kosmiczny świat naszego układu słonecznego za tak 200 lat, tajemniczy obiekt od obcych, dzielną załogę ziemskiego statku kosmicznego, tajemnicze artefakty i odkrycia z takim suspensem, że wzbudzające chęć czytania kolejnego, krótkiego rozdziału.
Tak więc forma i treść bardzo mi podeszła. Dobra lektura na wakacje. Jakoś przebijały mi późniejsze inspiracje tym tekstem – choćby w filmowy Interstellarze (scena na wodnej planecie). Z naszego podwórka zwłaszcza świetne opowiadanie Marka Oramusa „Hieny cmentarne”, pokazujący jak nasz słowiański fatalizm potrafi taki temat przerobić.
Mogę tylko polecić spotkanie z Ramą (pierwsze czy kolejne…)
Nie wiem, czy warto czytać następne części (jak czytam na wiki jest ich kilka i pisane nie tylko przez autora). Czy dalej jest lepiej albo przynajmniej trzymająco poziom? Może lepiej zostać na pierwszej części?
* * *

Odyseja kosmiczna 2001
Sir Arthur C. Clarke
Zachęcony zajmującym stylem napisania „Spotkania z Ramą”, sięgnąłem po książkę tegoż autora, chyba najsłynniejszą czyli „Odyseja kosmiczna 2001” wydaną przez Rebis, w przyjemnym tłumaczeniu Radka Kota.
Przez lata omijałem książkę, bo żyłem w świadomości, że to przeniesiona na prozę fabuła filmu. Tego rodzaju zabiegi raczej nie wypadają udanie.
Okazuje się, przynajmniej wg sir Arthura, że książka i scenariusz filmu Kubricka powstawały równolegle. Tak więc mamy dzieło zrodzone ze zmagań artystycznych dwóch wielkich artystów, którzy nawzajem od siebie pożyczali koncepcje i wizje..
Film obejrzany kilka razy, wiadomo, jest epokowy, fenomenalny, nie dający prostych odpowiedzi.
Książka Clarke’a jest dobrze napisane, miejscami urokliwie archaiczna – autor jak to Anglik, nie był wstanie wyobrazić sobie stacji kosmicznej bez budek telefonicznych, czy wieścił, jak w „Przestrzeni, przestrzeni” H. Harrisona, głód na Ziemi i konieczność jedzenia alg.
Miejscami trafna, jak w opisie elektronizacji informacji i swobody jej przepływu.
Natomiast daje dość gotowe odpowiedzi na to, co Kubrick starał się niejednoznacznie ukazać, czyli new age’owe pomysły „jak powstał homo sapiens i jego cywilizacja, i co z tym wspólnego mieli Obcy”.
Może to jest słabością tej książki, takie dość w zasadzie jednoznaczne wyjaśnienie fenomenu czarnych sześcianów.
Do tego problemy z Halem 9000, w filmie w zasadzie mocno wybrzmiewają, w książce mniej, a to teraz palący temat w relacji człowieka do sztucznej inteligencji.
Na ile impuls ze sześcianu rozbudził samoświadomość najpierw ludzi pierwotnych a potem Hala 9000 zostaje kwestią otwartą, bo tego akurat Clarke nie rozwinął, jak sugerował niejako Kubrick.
Po raz kolejny więc Kubrick zrobił z prozą coś, co się autorowi nawet nie wyobrażało.
Natomiast jako suplement do filmu, na pewno książkowa „Odyseja kosmiczna….” jest lekturą wartą uwagi i poświęcenia czasu.
* * *

Odyseja kosmiczna 2001
Stanley Kubrick
Z rozpędu obejrzałem po raz kolejny ekranizację Kubricka.
W starciu Clarke vs Kubrick w pokazaniu tematu zdecydowanie wygrywa Kubrick.
Clarke zrobił historię o zbawieniu przez Obcych bliskich w moim odczuciu temu, co próbował pokazać w Spotkaniu z Ramą – czyli jakaś zaawansowana forma życia dała nam życie, technikę i teraz podnosi nas na wyższy poziom kosmicznych prędkości w kosmosie i między naszymi atomami, dającymi nam nieśmiertelność…
Kubrick zrobił historię o zbawieniu i nieśmiertelności przez COŚ/KOGOŚ…historia po latach zostaje uniwersalna, bo co odbiorca to inna intuicja i tego o KOGO/CO chodzi…
Redaktor Ochudzki Ryszard
* * *

Zanosi się na epickie SF – mocniejsze niż Marsjanin tego samego autora.
Uprzedzając to wydarzenie Redaktor Ochudzki Ryszard zachęca (a może zniechęca) do lektury.
AI Bareja Bradbury Conrad Cybulski Diuna Dukaj Fantastyka religijna Francja Gwiezdne Wojny Historia Horror Huberath Jęczmyk Kloss Kobiety Korzyński lektury Lem Masterton Mickiewicz Muzyka Niemcy Orbitowski Oscary Parowski political fiction Postapo Romantyzm Rosja Sapkowski Seriale Sienkiewicz Simmons Stuhr Sztuczna Inteligencja Szyda Słowacki Tolkien Twin Peaks Ukraina Vonnegut Wojna Ziemkiewicz Żuławski


